World of Wonder

Veilig zonnen

Hoe veilig zon jij?

Genieten van de zon nu de zomer in aantocht is? Prima, maar doe het wel met mate, zodat je niet verbrandt. Als gastblogger laten we vandaag dermatologe Sandra van het Erasmus MC in Rotterdam aan het woord. Zij vertelt hoe je veilig kunt zonnen en waar je op moet letten.

“Huidkanker komt relatief veel voor in Nederland en België. Naar schatting krijgt één op de achtendertig Nederlanders in zijn leven een melanoom, de meest agressieve vorm van huidkanker. Je kunt dus gerust spreken van een gevaarlijke epidemie. Huidkanker ontstaat door het verbranden van je huid, maar kan ook een optelsom zijn van de totale blootstelling aan zonlicht (ofwel UV-licht) in je leven. Dit zien we terug in de statistieken: mensen die buiten werken en buitensporters hebben een hogere kans op huidkanker.”

Smeren, smeren, smeren… zo zon je veilig!

“Als ik om me heen kijk, zie ik zo veel roodverbrande mensen. Ik schrik daar nog steeds van. Iedereen weet dat verbranden slecht is, toch doen velen er te weinig tegen. Een goede manier om je te beschermen tegen UV-licht is smeren! Verbranding ontstaat vooral door blootstelling aan UV-B (Burning). Ieder zonnebrandmiddel beschermt tegen UV-B, maar niet iedere crème werkt tegen UV-A (Aging). Door blootstelling aan UV-A veroudert je huid sneller; UV-A breekt elastine in je huid af. Echter, blootstelling aan UV-A geeft ook kans op huidkanker. Koop dus alleen producten waarop beide soorten UV-licht vermeld staan; bij UV-A moet er dan een cirkeltje omheen staan.”

“Gebruik veel zonnemelk en smeer jezelf en je kinderen ’s ochtends al in. Zonnecrème heeft dertig minuten nodig om in te trekken, dus als je je pas op het strand insmeert, is je huid het eerste halfuur niet beschermd! Smeer meerdere keren per dag, want zonnecrème werkt maar tijdelijk. Als vuistregel hanteer ik tussenpozen van twee uur. Smeer vaker als je gaat zwemmen of als je zweet, want geen enkel zonnebrandmiddel is volledig watervast. Bovendien weerkaatsen water, zand en sneeuw het zonlicht, waardoor je huid meer UV-stralen te verduren krijgt. Probeer tussen 12.00 uur en 15.00 uur blootstelling aan zonlicht echt zo veel mogelijk te beperken, de zon schijnt dan het sterkst.”

“Voor dagelijks gebruik adviseer ik factor 15, voor een zon- en strandvakantie of een hobby die je buiten beoefent factor 30. In de bergen neemt de zonkracht toe naarmate je hoger komt. Gebruik daar minimaal factor 30, ook als het bewolkt is, omdat zonlicht voor een deel door wolken heengaat. Parasols bieden geen volledige bescherming, waardoor je in de schaduw toch kunt verbranden. Hetzelfde geldt voor kleding: bij een witte linnen blouse moet je je echt insmeren! Een vuistregel is om kleding tegen het licht te houden. Hoe makkelijker je er doorheen kijkt, hoe meer UV-stralen er doorheen komen. Veel sportzaken verkopen UV-werende kleding, al is die meestal wel duur. Een hoed of ander hoofddeksel kan ook bescherming bieden, voor kale(nde) mannen is het een must.”

Veilig zonnen dankzij voorbruinen?

“Je kunt je enigszins voorbereiden op een zonvakantie. Als je enige tijd in aanraking komt met zonlicht, verdikt je huid. Ook ontstaat er pigment dat als een soort paraplu je DNA enige bescherming biedt. Een gezond kleurtje? Niet als je een vrij licht huidtype hebt: dan ontstaat pigment pas na verbranding, zodat er wel degelijk schade kan optreden! Bovendien biedt een gebruinde of van nature donkere huid geen volledige bescherming: je moet blijven smeren! Dat geldt ook bij een zonnebankkuur. Uit onderzoek blijkt dat zo’n kuur mensen een vals gevoel van veiligheid geeft. Ze smeren zich niet of nauwelijks in en verbranden meer dan gemiddeld. Daarnaast maakt de zonnebank je UV-optelsom hoger. Sommige mensen lopen een extra risico op huidkanker, hoe goed ze zich ook insmeren. Dit kan het gevolg zijn van erfelijke aanleg, maar ook het gebruik van medicijnen die je afweersysteem onderdrukken (bijvoorbeeld na een niertransplantatie) of een behandeling met radiotherapie.”

Wees er vroeg bij

“Aarzel niet je huisarts te bezoeken als een plekje op je huid relatief snel verandert en niet geneest. Denk aan een wondje dat na zo’n drie weken niet geneest of een snel groeiend bultje. Ook een (moeder)vlek die donkerbruin of zwart wordt, gaat jeuken of bloeden kan wijzen op huidkanker. Wanneer je huisarts een tumor vermoedt, stuurt hij je meestal door naar een dermatoloog, de expert op het gebied van huidkanker. Er zijn verschillende typen huidkanker. Bij zo’n tien procent van alle huidkankergevallen gaat het om een melanoom, de meest bekende en kwaadaardige vorm. Over het algemeen is de prognose en overlevingskans goed – als je er maar vroeg bij bent.”

Veilig zonnen: Lang leve de zon

“Moeten we zonlicht vermijden? Nee, integendeel. De meeste mensen zitten lekkerder in hun vel op zonnige dagen. En dankzij contact met zonlicht maakt je huid vitamine D aan, een belangrijk ingrediënt voor je botten en immuunsysteem. Voor dit effect moet de zonkracht minimaal 3 zijn. In Nederland komt dit eigenlijk alleen in de zomer voor. Het volstaat dan om overdag minstens twee keer per week zo’n tien minuten tot een kwartier onbeschermd de zon in te gaan. Je hoeft alleen je gezicht, handen en hals aan zonlicht bloot te stellen, zolang je maar niet verbrandt! Wanneer je liever wel een zonnecrème gebruikt, duurt de aanmaak van vitamine D langer. Overigens kun je vitamine D ook eten: het zit onder andere in eierdooiers, vette vis en natuurlijk vitamine D- tabletten.”

 

 

Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.